تلگرام
کانال ائل در تلگرام
دنبال کنید

بررسی ماهوی نقدینگی دولت های نهم، دهم و یازدهم؛

از کسری بودجه و مسکن مهر تا نقص در ضوابط نظام بانکی

در دولت دهم، بدهی دولت، ناشی از کسری بودجه یا مسکن مهر، با پول پرقدرت بانک‌مرکزی تبدیل به پول می‌شد و بدین ترتیب نقدینگی ایجاد می‌کرد. در دولت یازدهم، مولفه اصلی خلق نقدینگی نقص در ضوابط نظام بانکی بود.

از کسری بودجه و مسکن مهر تا نقص در ضوابط نظام بانکی

ائل / محمد کلامی


نقدینگی ایجاد شده در دولت یازدهم با نقدینگی ایجاد شده در دولت نهم و دهم تفاوت ماهوی دارد. نقدینگی ایجاد شده در چند سال گذشته، نتیجه وجود اشکال در نظام بانکی است.

مثلا در دولت دهم، بدهی دولت، ناشی از کسری بودجه یا مسکن مهر، با پول پرقدرت بانک‌مرکزی تبدیل به پول می‌شد و بدین ترتیب نقدینگی ایجاد می‌کرد.

در دولت یازدهم، همین روند در قالب‌های مختلفی مانند تامین منابع خرید تضمینی گندم از طریق شبکه بانکی، که عموما منجر به اضافه برداشت از بانک‌مرکزی می‌شد، ادامه داشت. منتها میزان این شکل خلق نقدینگی، در دولت یازدهم کمتر از دولت قبل بود. با این وجود، در پنج سالی که از آغاز دولت یازدهم گذشته، نقدینگی سه برابر شده است. در دولت یازدهم، مولفه اصلی خلق نقدینگی نقص در ضوابط نظام بانکی بود.

یعنی در دولت یازدهم، خلق نقدینگی یک دستور سیاستی نبود، بلکه نقص در قوانین بود که این امکان رو به بانکها می‌داد. در سمت تعهدات ترازنامه، بانکها قول سود سپرده‌های بالا دادند. حالا در سمت دارایی‌های ترازنامه، اقساط نکول کرده یا استمهال شده، که مطابق مقررات و استانداردهای بین‌المللی بانکی باید زیان قلمداد بشوند، بخاطر نقص در ضوابط داخلی، در ترازنامه بانکها تبدیل به «دارایی موهوم» می‌شوند و بر اساس انها بانک سود سپرده توزیع کرده و حتی کارانه پرداخت می‌کند.

همین رشد نقدینگی بود که در این پنج سال ارز را از قیمت تعادلی خارج کرد. حالا بازگشت ارز به نقطه تعادل باعث شده تورمی که پنج سال عقب‌افتاده بود، محقق بشود.

در عین حال، این تورم با افزایش هزینه و بالابردن نیاز به سرمایه‌ در گردش، بنگاه‌ها را به سمت دریافت تسهیلات از بانک‌ها، و بانک‌ها را به سمت خلق نقدینگی بیشتر سوق می‌دهد.

پس ما گرفتار یک چرخه معیوب هستیم که با اشکالات نظام بانکی آغاز می‌شود، و پس از آن دائم خودش را تشدید می‌کند.

باید راه‌حلی برای اصلاح نظام بانکداری بیندیشیم. می‌توانیم سراغ کل انباره نقدینگی موجود برویم، اما اگر بخواهیم بدون توجه به روانه نقدینگی، با این انباره کلنجار برویم، التهاب بازار نمی‌خوابد. داده اسفند ۱۳۹۶ نشون می‌دهد که در اسفندماه روزی «۴ هزار میلیارد تومان» نقدینگی خلق شده است. ما باید ابتدا جلوی این روانه نقدینگی را بگیریم ...

با دوستان خود به اشتراک بگذارید

https://goo.gl/9tvN7P
*** Section News End AdSense ***
*** Section AdSense ***