تلگرام
کانال ائل در تلگرام
دنبال کنید

در گفتگوی نوروزی ائل با شاعر آیینی مطرح شد:

قبله آرباطان:از ما به عنوان شاعر متعهد و دینی حمایت خاصی نمی شود / شاعر دربار ظلم بودن بد است نه شاعر دربار ولایت

.در گفتگوی صمیمی و نوروزی با این شاعر آیینی کشورمان که اهل دیار شاعرپرور آذربایجان می باشد؛ به زوایای مختلفی از زندگی هنری وی پرداخت شده است.

قبله آرباطان:از ما به عنوان شاعر متعهد و دینی حمایت خاصی نمی شود / شاعر دربار ظلم بودن بد است نه شاعر دربار ولایت

 ائل / صابر عیسی پور و حمید وظیفه


ابراهیم قبله آرباطان، نامی آشنا برای اهالی شعر وادب است. فردی که خود را با افتخار روستازاده ای می نامد که دو بار توفیق شعرخوانی در محضر رهبر انقلاب اسلامی را داشته است.در گفتگوی صمیمی و نوروزی با این شاعر آیینی کشورمان که اهل دیار شاعرپرور آذربایجان می باشد؛ به زوایای مختلفی از زندگی هنری وی پرداخت شده است که مشروح آن بشرح ذیل می باشد:


تنها فردی هستم که در شمال غرب کشور توفیق دو بار شعر خوانی در حضور حضرت آقا را پیدا کرده ام

ائل : لطفا در ابتدا یک بیوگرافی مختصری از خودتان بفرمایید.

بسم الله الرحمن الرحیم. من ابراهیم قبله آرباطان هستم. در روستای آرباطان از توابع شهرستان هریس متولد شده ام. تا دوره دبیرستان به صورت غیر حرفه ای شعر می سرودم ولی بطور ناخود آگاه به وزن، قافیه و ساختار شعر تسلط داشتم؛ در سال 78 که برای تحصیل به دانشگاه قم رفتم، در آنجا به واسطه حضور اساتیدی چون مجاهدی، علیرضا قزوه، سعید میرزایی و سایر اساتید، به صورت حرفه ای سرودن شعر را آغاز کردم و در آنجا به طور همزمان با صداوسیما نیز همکاری هایی در قالب متن ادبی داشتم که حاصل آن همکاری ها 40 جلد کتاب تحت عنوان « اشارات » است که این کتب در کلیه مراکز صدا و سیمای استان ها موجود هستند که به عنوان مرجع اصلی استفاده برای مجریان برنامه ها استفاده می شود. علاوه بر این ها در حدود 150 جشنواره شعر ملی و بین المللی موفق به کسب مقام برتر شدم؛ بطوریکه در سال86 توانستم به عنوان نفر اول شعر دفاع مقدس ایران که در بین 25 هزار اثر موفق به کسب این مقام شده بودم و توفیق پیدا کردم در دیدار با مقام معظم رهبری شعر بخوانم و امسال نیز به عنوان نماینده مردم آذربایجان توانستم در محضر ایشان شعر بخوانم و خدا را شاکر هستم که شاید تنها فردی باشم که در شمال غرب کشور توفیق دو بار شعر خوانی در حضور حضرت آقا را پیدا کرده ام. همچنین در جشنواره پیامبر اعظم (ص) توانستم مقام اول را کسب کنم. چندین کتاب مشارکتی و کتب شعرکودک را نیز تألیف نموده ام که حاصل این ها 5 جلد کتاب می باشد.

Image title


95 درصد به بالای اشعارم در قالب شعر آئینی می باشند

ائل : شما بیشتر به عنوان شاعر آئینی شناخته شده هستید. تعریف شما از شعر آئینی چیست؟ 

شعر آئینی را بیشتر در مقابل شعر آزاد قرار می دهند و شعر آئینی تمام مؤلفه های شعر مناجات، شعر دینی، شعر دفاع مقدس، شعر عرفانی را در بر می گیرد. به همین علت شعر آئینی یک بحث مفصل است و من توفیق پیدا کرده ام که بالغ بر 95 درصد به بالای اشعارم در قالب شعر آئینی می باشند و با وجود اینکه تخصص اصلی بنده در شعر فارسی است، خداوند احسان نموده و چند سال است که هم شعرهای ترکی آزاد و مرثیه نیز سروده ام به طوریکه اکثر مداحان تبریز و مناطق اطراف، از اشعار ترکی من در مراسمات عزاداری و دستجات حسینی نیز استفاده می کنند.


ائل : آیا شعر آئینی قابلیت ترجمه به زبان های دیگر با حفظ همان مضامین و محتوا را دارد؟

بنا به اعتقاد اساتید و مشاهدات خودمان کلا در ترجمه ها برخی از ساختار شعر حیف می شود در واقع برخی مفاهیم و مضامین شهید می شوند و این طور نیست که انتقال مفاهیم به طور 100 درصد اتفاق خواهد افتاد. به نظرمن یکی از نقاط قوت شعر آئینی استفاده از اعلام و مکان ها و اسما است که این ها کمک می کنند تا در ترجمه این مفاهیم به نوعی برگردد ولی متاسفانه در هر قالب اعم از آزاد و آئینی ، به هنگام ترجمه آن طور که احساس می کنیم، مفاهیم منتقل نمی شوند. در این رابطه این شعر مرحوم استاد شهریار را مثال می زنند که « یار گونومی گؤی اسگییه توتدو کی دور منی بوشا» حالا ما اگر بخواهیم این شعررا ترجمه کنیم، چه تعبیری بکار ببریم؟! مطمئنا ما مجبور هستیم بعضی مفاهیم جایگزین اضافه کنیم که این کار ممکن است آن حس و حالی که در شعر وجود دارد را از بین ببرد.

Image title


در شعرهای مرثیه تخلصم « آرباطان » است

ائل : آیا تخلص خاصی هم دارید؟

در شعر امروزی تخلص خاصی وجود ندارد ولی در شعرهای مرثیه تخلصم « آرباطان » است.

ائل : آیا در بین شعرا اعم از شعرای قدیمی و یا معاصر، شاعری وجود دارد که علاقه خاصی به وی داشته باشید؟

شاعران گذشته و امروزی همگی در قله های رفیع شعر حضور دارند و حتما به آنها ارادت داریم. یعنی غیر ممکن است که فردی شاعر باشد ولی اشعار سعدی، حافظ و... را مطالعه نکند. بنابراین بنده ارادت خاصی به سعدی، حافظ، فردوسی، استاد شهریار و... دارم. من معتقد هستم که شاعر باید در هرحیطه شعری، اشعار سایر شاعرین را بصورت یک دایرة المعارف را بررسی کند. اگر فردی اشعار اجتماعی پروین اعتصامی ، اشعار استاد بهار و... یا در بین شاعران امروزی اشعار محمد علی بهمنی، قیصر امین پور ، سید حسن حسینی، فاضل نظری، حسین منزوی و... یا مثلا در شعر مرثیه رحیم منزوی، مرحوم حسینی (سعدی زمان)، هندی، شأنی، استاد عابد و... را مطالعه نکند، هرگز نمی تواند به پختگی لازم و مطلوب برسد و فکر نمی کنم چنین فردی ادعای شاعر بودن را داشته باشد. اگر هم ما می گوییم شاعر هستیم، خیلی ادعای خودخواهانه است چون که ما در مقایسه با این اساتید هیچ عددی نیستیم. به همین علت بنده ضمن ارادت به تمامی این عزیزان، از گوشه ای به آثار شاعران شعرآئینی فارسی، ترکی و اشعار آزاد نگاه کرده ام.


وقتی به آذربایجان شرقی برگشتم، احساس کردم واقعا حیف است که شعر ترکی نسرایم

ائل : با توجه به اینکه شما هم شعر فارسی سروده اید و هم شعر ترکی، لطفا بفرمائید که به کدام نوع شعر علاقه دارید؟

به دلیل اینکه من در حدود 12 سال با اکثر اساتید شعر فارسی رفت و آمد داشته ام، تخصص من بیشتر در شعر فارسی است ولی وقتی به آذربایجان شرقی برگشتم، احساس کردم واقعا حیف است که در یک چنین استانی شعر ترکی سروده نشود. حتی مرحوم شهریار نیز گفته اند که « مادرم به من می گفت که تو که شعر می سرایی، پس چرا شعر ترکی نمی گویی؟! ». دقیقا من هم وقتی دیدم که در شعر فارسی تخصص لازم را بدست آورده ام و در انواع کنگره مقام کسب کرده ام ولی دیدم که منطقه خودم به من به چشم غریبه نگاه می کند. به همین علت من هم شروع کردم به سرودن شعر ترکی و اکنون در حدود هفت ، هشت سال است که شعر ترکی هم می گویم. سرودن اشعار فارسی برای شاعران ترکی سخت تر است چون که زبان مادری ما ترکی است حال شما فرض کنید ما می خواهیم خالق اثر ادبی به زبان فارسی باشیم که زبان مادری ما نیست. به همین خاطر احساس من این است که تا ما در فضای زبان فارسی قدم نگذاریم، لنگ خواهیم زد. اگر شاعران موفقی مانند مرحوم استاد شهریار، حسین منزوی و... را نگاه کنیم می بینیم که در فضای زبان فارسی نیز موفقیت هایی بدست آورده اند.

Image title


استان ما در به تصویر کشیدن آرمان های انقلاب به زبان شعر، لنگ می زند / مدعیان شعر انقلاب استان بگویند که در  یک سال اخیر در رابطه با مسائلی چون انقلاب و مدافعان حرم چه کار کرده اند؟

ائل : با توجه به اینکه چندین سال است که مقام معظم رهبری تأکید می کنند که آرمان های انقلاب و کلا مسائل روز کشور و دنیا به زبان هنر و مخصوصا به زبان شعر گفته شود، شما این فضا را در بین شعرای استان چگونه می بینید ؟ 

متاسفانه استان ما نسبت به استان های دیگر در این موضوع لنگ می زند. این جمله ای که خواهم گفت شاید به مذاق خیلی ها خوش نیاید ولی واقعیت امر این است که در استان ما، ادعا ها در شعر گفتن بیشتر از عمل کردن است. تمامی مدعیان شعر انقلاب استان بگویند که در طی این یک سال اخیر در رابطه با مسائلی چون انقلاب، 29 بهمن، دهه فجر، مدافعان حرم، کشورهای منطقه و... چه کاری انجام داده اند.

از سرودن شعر برای شهید عبداللهی تا تحولات نارداران و آزادگان

ما توفیق داشتیم که با عنایت خداوند تیزر اصلی شعر 29 بهمن، یک تیزر ویژه برای شهید حاج عباس عبدالهی بنام « اسراء »، سرود ملی آزادگان ایران با اجرای استاد قره باغی، چند شعر برای مدافعان حرم ، در مورد تحولات اخیر در نارداران و بعضی مناطق دیگر و در مورد فتنه های اخیر هم اشعاری سروده ام. الحمد لله پنج، شش شاعر هستند که در مورد تحولات منطقه و در این موضوعات هم گام هستند ولی نسبت به اینکه تقریبا 2 هزار نفر شاعر دراستان ما وجود دارد، اصلا چه تعداد از این 2 هزار نفر برای مدافعان حرم ، شیخ نمر،نسل کشی ها و تخریب حسینیه ها و استفاده از مساجد بعنوان طویله در نارداران، شعر سروده اند؟!


به ما شاعر حکومتی می گویند!

ائل : اگر یک شاعر در مورد مدافعان حرم، شیخ نمر، نسل کشی ها و... اشعاری کار کند، آیا هجمه هایی علیه این شاعر وجود خواهد داشت؟

به نکته خوبی اشاره کردید. الان در تبریز عده ای هستند که به ما عناوینی چون شاعر حکومتی یا شاعر درباری و... را نسبت می دهند. این افراد از انقلابی بودن ما به عنوان سیلی استفاده می کنند و نه به عنوان نقطه قوت. جالب اینجا است که ما محکوم می شویم که چرا مثلا در وصف رهبری، یا سوریه و منطقه شعر می گوییم. یا مثلا می گویند « سوریه که از ما نیست. چه لزومی دارد به آنها شعر بگوییم ». در واقع ما الان محکوم فکری هستیم یعنی حتی اگر به ظاهر چیزی هم نگویند، در نوع نگرش، تفکر و بینشی که دارند و در دعوت نکردن به برخی محافل این را ثابت می کنند. حتی گاها به خود ما می گویند که شما محکوم به مرگ در گذر زمان هستید.

شاعر دربار ظلم بودن بد است نه شاعر دربار ولایت

ما در جواب صحبت های آنها می گوییم که « شاعر درباری بودن بد است اما کدام دربار؟ شاعر دربار خدا، پیامبر(ص)، امام حسین(ع)، ائمه (ع) و شاعر دربار ولایت بودن بد است؟» لذا شاعر دربار ظلم بودن بد است نه شاعر دربار ولایت.

از مسئولینی که  تخصصی ندارند هیچ انتظاری نداریم

ائل : انتظار شما از مسئولین چیست؟ 

بعضی از مسئولین استانی که با این موضوع مرتبط هستند خوب کار می کنند اما به شرطی که دیگران به آنها اجازه بدهند.چون ما از مسئولینی که در این زمینه تخصصی ندارند هیچ انتظاری نداریم. ما از نهاد های دولتی در سطح کشور این انتظار را داریم که در چینش های خود دقت بیشتری داشته باشند. وقتی که یک جشنواره مهم استانی برگزار می شود ، چطور می شود فردی با وجود اینکه قبلا به این جشنواره ها شعر فرستاده است ولی تاکنون هیچ مقامی کسب نکرده است و مفهوم شعر را نمی داند، این فرد برای یک شاعر کشوری که چندین مقام دارد، داوری می کند؟ به نظر من تا موقعی که مسئولین ما چهره های فرهنگی، ادبی، بی غرض، بی مرض و بی کینه نباشند، این مشکلات حل نخواهد شد و به همین روال جلو خواهد رفت. واقعا جای اساتیدی چون عابد و امثالهم خالی است تا آن اساتید با زبان شعر و ادب به این افراد سیلی زده و بگویند این راهی که می روید، خطا و اشتباه است.

ائل : شما با چه مداحان و خوانندگان در ارتباط هستید؟

من قبل از اینکه به تبریز بیایم چون در دانشگاه قم تحصیل می کردم، بعضی از آثارم به صورت مداحی و ترانه مورد استفاده قرار گرفت و در اینجا نیز دو تن از مداحان معروف تبریزی از اشعارمن استفاده می کنند و در بین خوانندگان هم استاد قره باغی، دکتر اجلالی، آقای نریمانی و یکی دو تن از خوانندگان دیگر نیز استفاده می کنند.


وقتی که یک مداح عزیزی اشعار مرا می خواند، احساس می کنم  مهر تأییدی از طرف ائمه اطهار(ع) بر اشعارم خورده است

ائل : شما که افتخار این را دارید که در مدح اهل بیت (ع) شعر می گویید، وقتی در یک هیئت شعر شما خوانده می شود و به آن محفل شور و حال خاصی می بخشد، شما چه احساسی دارید؟
این حس و حال اولا می تواند به انسان یک نوع غرور و تکبر القا بکند که البته ما به لطف خدا و اهل بیت از این مرحله عبور کرده ایم و به حد کافی اشعار ما در محافل مختلف استفاده شده است. ولی وقتی که یک مداح عزیزی اشعار من را ( بخصوص اشعار ترکی ) می خواند و به من می فرستد، من واقعا این احساس را می کنم که گویی مهر تأییدی از طرف ائمه اطهار(ع) بر اشعار من خورده است و این اجازه از طرف آن بزرگواران صادر شده است که اشعار من در محافل آنچنانی خوانده می شود چون اگر اجازه داده نشود، هیچ شعری در قلب انسان نفوذ نمی کند

ائل : بهترین شعری که تا کنون سروده اید و از دیگر شعر ها بیشتر مورد پسند شما است ، کدام شعر است؟

خوشبختانه تعداد این اشعار زیاد است. یکی از شعر ها در مورد راهپیمایی میلیونی اربعین بود. در محله ما یک فردی بود که فقیر بود و وقتی از وی پرسیدند که چرا نمی روی به زیارت اربعین پاسخ می داد که اگر پول داشتم، با سر می رفتم. با این ذهنیت خداوند توفیقی نصیبم کرد تا در مورد اربعین شعری بگویم:
با پای سر به سیر سماوات می رویم / احرام بسته ایم و به میقات می رویم
رخصت اگر شود به ملاقات می رویم / میقات ما حسین(ع)، ملاقات ما حسین(ع)

یک شعر ترکی هم در مورد حضرت رقیه(س) بود که آنطور که دلم می خواست، نمی شد. تا اینکه به لطف و احسان خداوند در یک جایی شنیدم که سخت ترین مصائب ما بین حضرت زینب (س) و حضرت رقیه (س) اتفاق افتاده بود، که با این مطلع شروع کردم :
باخدی زینب قمچیلر آتدا ئولن مهپاریه

که این شعر هم خیلی به دلم نشست و بعدا با عنایت خداوند توانستم این شعر را به فارسی نیز بسرایم:
از خیمه بیرون می زنی اما کجا دختر؟ و...
یا مثلا در وصف حضرت امیرالمؤمنین (ع) یک شعر کاملا حماسی سروده ام.

ائل : تاکنون کتابی از اشعارتان به چاپ رسیده است؟
بله تاکنون 5 جلد چاپ شده است. یکی مجموعه شعر شاعران دانشگاه قم. سه جلد کتاب شعر کودک. دو جلد کتاب شعر مرثیه به زبان ترکی ، یک جلد شعر فارسی آزاد و یک جلد کتاب شعر آئینی که احتمالا تحت عنوان « هاشمیات » باشد، آماده چاپ هستند.

توفیق شعرخوانی در محضر رهبر انقلاب ماورای همه پارتی بازی ها است

ائل : فرمودید که تاکنون دوبار افتخار تشرف به محضر مقام معظم رهبری را داشته اید. از احساس خود بگویید از حضور در آن محفل و بازتاب های آن حضور.

این دیدار را یک توفیق می دانم. یک توفیقی که ماورای همه پارتی بازی ها و... لطف خداوند شامل حال نباشد، هرگز اتفاق نخواهد افتاد. خیلی عالی بودند و اصلا این احساس نبود که در مقابل شخص اول کشور نشسته ایم و گویی کنار یک دوست صمیمی هستیم و در دومین حضورم در محضر ایشان، من عرض کردم که آقاجان من از دیار آذربایجان آمده ام و در مدح شهدای مدافع حرم شعر گفته ام برای من یک صله ای عنایت بفرمایید که ایشان هم چفیه خود را به من اهدا کردند. این یک افتخار بزرگی بود که نصیب من شد. در دوقدمی عالی ترین مقام یک کشور و مرجع دینی، نشسته بودیم که باهم غذا می خوردیم. این حس و حال را اگر من بگویم، بدون شک در مخیله بعضی افراد نمی گنجد و تا خود فرد در آن فضا قرار نگیرد، متوجه نخواهد شد.

با دوستان خود به اشتراک بگذارید

https://goo.gl/8sQqTa
*** Section News End AdSense ***
*** Section AdSense ***